Verwildering in de Vlaamse Ardennen
"Stel je een kudde lentedag voor – met de dauw nog op het gras – waarop de majestueuze eland voor het eerst een stap over onze landsgrens zet. En ze besluit te blijven. Beeld je een meanderende rivier in waarin de meterslange steur haar weg naar open zee zoekt, terwijl ze geruisloos een kudde wilde waterbuffels passeert. Is dit ons land over twintig jaar? Wij denken dat dat kan als meer mensen lezen en leren over rewilding, wilde natuur ervaren en wederom in hun hart sluiten"
De inspiratiebron voor het project is het wonderbaarlijk boek, ‘Verwildering in eigen land’ van Jeroen Helmer. Helmer is, sinds de oprichting van Ark vijftig jaar geleden, illustrator bij deze Nederlandse organisatie die werkt aan robuuste en dynamische natuurgebieden, waar natuurlijke processen hun gang kunnen gaan. De verhalen van Jeroen worden over de hele wereld gebruikt door wetenschappers en mensen die rewilding in de praktijk brengen. Het boek opent met de zin:
Het project steunt vooral de invloed van de extensieve begrazing op het landschap, de vegetatie en de soortenrijkdom. Planten- en diersoorten hebben zich in de loop der tijd aangepast aan de begrazingspatronen van de grazers. Ze zijn zogezegd met begrazing mee geëvolueerd. Denk aan plantenzaden die om te kiemen afhankelijk zijn van open plekken die grazers creëren, insecten die afhankelijk zijn van de mesthopen van grazers of zaden die zich verspreiden door aan de vacht van runderen te kleven. Tijdens het evolutieproces veroverden talloze dieren en planten hun natuurlijke plek in het begraasde landschap. Met op elk plekje of op elke landschapsovergang wel een plantje dat juist daar kon groeien. Of een insectensoort die juist op die plek kon overleven. Neem bijvoorbeeld de soortgroep van de sprinkhanen. Er zijn sprinkhanensoorten die bij voorkeur leven in lang gras. Maar er zijn ook sprinkhanen die bij voorkeur leven in kort gras. Of op kale bodem, in struiken, in bomen, in ruigtes, in moerassen, in bloemrijke velden, in natte graslanden. Kortom, tientallen soorten sprinkhanen zijn mee geëvolueerd met het open landschap en hebben daar allemaal hun eigen plekje in het landschap gevonden.
De veerkracht van de natuur is enorm als je grazers op een evenwichtige manier terugbrengt in de natuur. Door de begrazing wordt de diversiteit aan open en halfopen landschappen met vele overgangen weer veel groter. Zowel de sprinkhaan die houdt van lang gras, als de sprinkhanen die houden van kort gras, struiken, bloemen, kale plekken, ruigtes, schaduwplekken, zonnige plekken, natte en droge plekken. Allemaal hebben ze in het gevarieerde landschap opeens weer een leefgebied. En dat geldt voor alle planten en dieren. Zo keren vaak lang verdwenen bloemen, planten, zoogdieren, vogels, kevers, vlinders en talloze andere insectensoorten weer terug. Gewoonweg omdat er weer een geschikt leefgebied voor ze is. Met het project : Verwildering in de Vlaamse Ardennen beogen we een fraaier, bloemrijk open landschap met een veel grotere soortenrijkdom, een inspiratie bron voor klein, groot en de aankomende generaties.
Ons project is mogelijk gemaakt door de geweldige steun van: Britt Bakker, RLVA en hogeschool Odisee
